De Eerste Kamer heeft ingestemd met de invoering van het Wetsvoorstel langdurend zorgverlof per 1 juni 2005. Hierdoor krijgen werknemers het wettelijke recht onbetaald verlof op te nemen om te zorgen voor een levensbedreigend zieke partner, kind of ouder. De totale duur van dit zorgverlof is maximaal 6 keer de wekelijkse arbeidsduur in een periode van 12 achtereenvolgende maanden, bij voorkeur op te nemen in deeltijd.

Minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderstreept met het wetsvoorstel het belang van een wettelijk recht op verlof voor de zorg aan een levensbedreigend zieke partner, kind of ouder. Gebleken is dat dergelijke situaties voor werknemers zo zwaar zijn dat ondersteuning van de overheid in de vorm van een recht op verlof, heel belangrijk is.

Het recht is overigens wel geclausuleerd: de werkgever kan het vanwege zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang weigeren. De Geus ziet het recht op onbetaald langdurend zorgverlof als ‘sluitstuk’ van de Wet arbeid en zorg, waarin ook de andere verlofregelingen gebundeld zijn: adoptieverlof, calamiteitenverlof en ander kort verzuimverlof, kortdurend zorgverlof, ouderschapsverlof, zwangerschaps-en bevallingsverlof en kraamverlof voor de partner.

Vanaf 1 juli 2005 mogen branches en bedrijven kiezen hoe ze de preventie en begeleiding van ziekteverzuim regelen. Nu nemen ze daar verplicht een arbodienst voor in de arm. De Eerste Kamer is akkoord gegaan met een wetsvoorstel waarin dit wordt geregeld. Met instemming van vakbonden, ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, mag een branche of bedrijf zelf de zogenoemde arbodienstverlening regelen. Ook mogen ze daarvoor een andere partij inschakelen, zoals een branche-organisatie.

Met de wet geeft staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bedrijven de keuze om de arbodienstverlening aan te passen aan de omstandigheden en mogelijkheden van het bedrijf. Ook wil hij de betrokkenheid van bedrijven bij arbeidsomstandigheden vergroten.

Als branches en ondernemingen niet gebruikmaken van een arbodienst, moeten ze er wel voor zorgen dat de arbodienstverlening met voldoende kennis van zaken wordt aangepakt. Zo zal er altijd een contract moeten zijn met een bedrijfsarts voor begeleiding van ziekteverzuim. Ook worden eisen gesteld aan de deskundigheid van degene die de zogenoemde risico-inventarisatie en –evaluatie toetst. In dat verplichte document worden risico’s voor arbeidsomstandigheden in kaart gebracht en wordt vastgelegd hoe die zoveel mogelijk kunnen worden vermeden.

Voor kleine bedrijven zijn de kosten van een toets door een arbodienst – of in de toekomst – deskundige naar verhouding hoog. Daarom mogen kleine bedrijven tot en met tien werknemers in de toekomst werken met een standaard checklist voor de risico-inventarisatie en –evaluatie, als die in de CAO wordt vastgesteld. De verplichte toets van dit document mag dan achterwege blijven. Daarnaast hebben de arbodiensten een eenvoudiger (en dus goedkopere) toets afgesproken voor bedrijven met minder dan 26 werknemers die met zo’n standaard checklist werken. Bij de eenvoudige toets blijft bijvoorbeeld een bedrijfsbezoek in principe achterwege.

Tot slot moeten bedrijven meer gebruikmaken van deskundigheid in het bedrijf zelf bij de zorg voor goede arbeidsomstandigheden en het voorkomen van ziekteverzuim. In de toekomst moeten werkgevers zich laten bijstaan door één of meer deskundige werknemers (preventiemedewerkers) die verstand hebben van veiligheid en gezondheid bij de dagelijkse werkzaamheden in het eigen bedrijf. Bij kleinere bedrijven (minder dan 15 werknemers) mag dat ook de werkgever zijn. In de risico-inventarisatie en –evaluatie van het bedrijf wordt vastgesteld hoe deskundig werknemers of werkgever moeten zijn.

Premier Balkenende wil topsalarissen aanpakken. Op een CDA-partijbijeenkomst in Franeker noemde hij topmanagers 'schadelijk voor de economische ontwikkeling'. Ze zouden volgens hem publiekelijk te schande moeten worden gemaakt…

Balkenende vindt dat er mogelijkheden genoeg zijn om de salarissen aan te pakken. Zo zouden er op voorhand maxima kunnen worden gesteld aan de directiesalarissen, wanneer er een vacature moet worden opgevuld. Ook is het mogelijk bonussen fiscaal aan te pakken. Daarnaast kunnen diverse regionale overheden de bestuurders van onderwijs, zorg en energiebedrijven aanpakken. De premier pleit ervoor dat alle mogelijkheden worden onderzocht. De komende tijd staat het aanpakken van topsalarissen in de top 3 van prioriteiten. Op nummer één staat het opkomen voor ouderen zonder aanvullend pensioen en chronisch zieken. Verder wil het CDA meer aandacht voor de inkomens van gezinnen met kinderen die één tot anderhalf inkomen hebben.